23 Ocak 2013

Ne giydiğimizi biliyor muyuz?


Tekstil mühendisi falan değilim ama, mağazaya gittiğimde bir şey satın alırken, etiketini inceler ona göre alırım. Üzerinde fiyatın, bedenin, renginin yazdığı etiketten bahsetmiyorum. Hani o iç taraflarına (ya sağına beline ya da ense kısmına) sakladıkları ve kumaşın içeriğini ve yıkama talimatını belirten etiket var ya..hah işte ona bakarım. Orada en önemli nokta ürünün üretildiği malzemenin ne olduğu.


Hani o etikette şöyle şeyler yazar : "%100 Akrilik", "%50 Coton %48 Akrilik %2 Likra" ya da "%80 Viscose %20 Polyamid"....gibi.... İşte onlar kumaşın dokunduğu ipliğin cinsini gösterir. Sanayi ve teknoloji bu kadar gelişmezden evvel ipliğin hammaddesi doğal şeylerdi. Hayvansal (yün, ipek gibi) ve bitkisel (pamuk, keten gibi) elyaflardan iplikler üretiliyordu. Ancak sanayinin de gelişmesiyle birlikte sentetik maddeler üretilmeye başlandı ve petrol türevi (naylon yani, naylon petrolden yapılır) maddeler tekstilin de hammaddesi olarak kullanılmaya başlandı.



Şimdi etiketlere bakmak bu yüzden önemli. Akrilik, Polyamid, Viscose vb kimya dersinden fırlamış gibi duran isimlere sahip bu maddelerin hepsi sentetik. Çünkü daha dayanıklılar. Yani yün kazağınız üç günde tüylenebilir, yıkanınca çeker, ağzı gözü yamulur filan ama akrilik kazağa hiçbirşeycikler olmaz. Üstelik maliyeti de azdır, bu yüzden pazarlaması da kolaydır. Ne olursa olsun sentetiktir, yapaydır ve ennihayetinde sağlığa zararlıdır. Dokununca filan güzel hissettirmez, dokunması bir gıcıktır bu kumaşların. Naylon hissi verir dokununca.




Bu kadar laf ettim ama şimdi bir avm'ye gidin bu saydığım (ve adını bilmediğimden sayamadığım) maddelerin olmadığı bir bez parçası bile bulmak zor. Neredeyse kimse yüzde yüz pamuk bir ürün satmıyor, olanı da akranlarına göre daha tuzlu. Yapılacak şey burada en azından doğal malzeme ile karışım olanları almak. Ben misal üst alırken en az %50'si pamuk değilse almaktan vazgeçiyorum. Çabuk yıpranıp eskiyor ama en azından terleyince kokutmuyor. Terimi emiyor, alerji yapmıyor vs vs...Yok illa sentetik bir kıyafet alacaksam  da mümkünse direk tenime temas edecek şekilde giymiyorum. Mesela akrilik kazağımın altına uzun kollu gömlek giyiyorum. 

Fazla kafa şişirmeden daha fazla bilgi isteyeni wiki'ciğime yönlendireyim ben en iyisi : wikipedia

11 yorum:

  1. Ayrıca, saf yün kazak tüylenmez, daha doğrusu tüylendiğini farketmezsiniz. Tüyler kendiliğinden dökülerek düz bir görünüme kavuşur ama kumaş incelir, yıpranır. Bunun aksine akrilik tüylenen bir cinstir. Tüyler topak topak ürünün üzerinde belirir ve dökülmez, kötü bir görünüme sebep olur. Akrilik kazaklar bu sebeple hızla eski bir görünüme bürünürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. neticede yün > akrilik diyoruz o zaman :D teşekkürler yorum için...

      Sil
    2. akrilik hiçte iyi dğeil kaşındırıyo bi kere kaliteli gibi göstermişsiniz

      Sil
  2. Modal kumaş sentetik yazmışsınız ancak modal sentetik değildir.

    YanıtlaSil
  3. viskozda sentetik değildir..selülozdur...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Viskoz, rejenere bir selüloz lifidir. Öncelikle selüloza sodyum hidroksit ilave edilir. Bu selülozun yapısını gevşetir ve selüloz grubunun belirli bölgeleriyle sodyum hidroksit birleşmeye başlar. Sodyum ya da alkaliselüloz belirli sıcaklıkta, belli bir süre oksijen etkisinde bırakılarak ön olgunlaşması sağlanır. Böylece selüloz zincir moleküllerinin uzunluğu ortalama bir değere ulaşır. Ön olgunlaşması tamamlanmış olan alkali selüloza kükürt karbon eklenir ve selüloz-ksantogenat elde edilir. Seyreltik sodyum hidroksitte ksantat çözülür. Bundan sonra çözelti ard olgunlaşma işleminden geçirilmelidir. Böylece selüloz ile kükürt karbon arasındaki bağlar gevşeyecektir. Daha sonra olgunlaşmış viskoz çözeltisi ıslak biçimde ..... diye devam eden bir yapım şekli varmış. teşekkürler yorum için :)

      Sil
  4. Maalesef ne hale geldik.bu Naylon kıyafetler yüzünden herkes ter kokuyor.yasaklansın bişey yapılsın.

    YanıtlaSil
  5. Maalesef ne hale geldik.bu Naylon kıyafetler yüzünden herkes ter kokuyor.yasaklansın bişey yapılsın.

    YanıtlaSil
  6. Yüzde yüz akrilik kazaklar tüylenir mi sonuç olarak ?

    YanıtlaSil

Bu lafın altında mı kalacaksın ? aaaa :D

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...